Hasan TÜLKAY hasantulkay@hotmail.com -            babaturk@mynet.com

FRANSIZ MİLLİ EĞİTİMİ HAKKINDA NOTLAR

            Fransa’da millî eğitimin temel amacı; 1789 Fransız İhtilâlinin bayraklaştırdığı üç sihirli kelimeyi kişisel ve toplumsal hayatın merkezine yerleştirmek felsefesi üzerine inşa edilmiştir: Hürriyet-Eşitlik-Kardeşlik! Tüm dünyada köklü değişim ve dönüşümlere öncülük eden Fransız İhtilâlinin bildirgesi, hemen her okulda karşınıza çıkabilecek bir afiştir.

            Örgün eğitimin ilk basamağı olan ana okulları eğitimi iki veya üç yaşından itibaren başlar, altı yaşına kadar devam eder. Ana okulu eğitimi zorunlu olmamakla birlikte çok yaygındır. Sanayi toplumu olmanın gerektirdiği zorunluluklar kadar, okullu çocuklar için aileye yapılan sosyal yardımlar da ana okulu eğitimini yaygınlaştırmıştır.Ana okuluna kayıtlar belediyelerden yapılır. Aile cüzdanı, kimlik kartı veya doğum kâğıdı gibi herhangi bir kimlik belgesi, ikametinizi doğrulayan bir belge ve aşı kartı ile bağlı bulunduğunuz belediyenin okullar ve eğitim sorumlusu olan servise başvurduğunuzda, size en yakın ana okuluna çocuğunuzun kaydının yapıldığına dair belge anında verilir. Ana okuluna devam eden çocukların tüm okul masrafları devlet tarafından karşılanır ve ücret talep edilmez. İdarî açıdan ilkokula bağlı olmakla beraber; hemen her ana okulu fiziksel olarak bağımsız bir birimdir; mesaî saatleri teneffüsler de dahil, ilkokullardan farklıdır. Ana okulu eğitiminin gerektirdiği araç gereç ve fizikî donanım açısından zengin bir görünüm arz eden bu okullarda, Fransızca adeta çocuğun kimlik ve kişiliğini oluşturmaktadır.

            Zorunlu ve parasız olan Temel Eğitim altı yaşından itibaren başlar.İlkokulun ilk üç sınıfı ecole elementaire (Temel Eğitim Okulu) şeklinde adlandırılır.İlkokulun ilk beş sınıfı şöyle adlandırılır:

            CP – Cours Preperation (1.Sınıf)

            CE1- Cours Elementaire 1 (2.Sınıf)

            CE2-  Cours Elementaire 2 (3.Sınıf)

            CM1- Cours Moyenne 1 (4.Sınıf)

            CM2- Cours Moyenne 2 (5.Sınıf)

            Temel Eğitimde haftalık ders saati 26 saattir ve minimum-maksimum dağılımı şöyledir:

            Fransızca : 9 – 10 saat

            Toplumsal Yaşam (Haftalık tartışma): 30 Dakika

            Matematik: 5 – 5 buçuk saat

            Dünyayı Tanıma (Bizdeki Hayat Bilgisi gibi) : 3 – 3 buçuk saat

            Yabancı Dil: 1 – 2 saat

            Sanatsal Eğitim: 3 saat

            Spor ve Beden Eğitimi: 3 saat

            Başta Fransızca olmak üzere diğer derslerin içinde de olabilecek; günde en az iki-buçuk saat okuma yazma etkinliği yapılır.

            İlkokul 4. ve 5. sınıf (CM1 ve CM2) haftalık ders saati yine 26 saat olup dağılımı şöyledir:

            Fransızca (Okuma-Yazma- Anlatım):Dörtbuçuk-beşbuçuk saat

            Fransızca (Dilbilgisi-Fiil Çekimi-İmlâ-Kelime Dağarcığı): Birbuçuk-iki saat

            Yabancı Dil: Birbuçuk-iki saat

            Tarih-Coğrafya: Üç-Üçbuçuk saat

            Matematik: Beş- beşbuçuk saat

            Bilim-Teknik: İkibuçuk-üç saat

            Müzik ve Sanat Eğitimi: Üç saat

            Beden Eğitimi: Üç saat

            Çeşitli derslerin içinde günde iki saat okuma yazma eğitimi, haftada bir-buçuk saat tartışmalı Yurttaşlık Eğitimi yapılır.

            İlkokul eğitimini tamamlayanlar için kolej (ortaokul) eğitimi başlar. İlkokulun devamı olan bu eğitim aşaması da parasız ve zorunludur. Beş yıllık ilkokulun devamı olan kolej eğitimi de dört yıldır. Sınıf adlandırması Türkçe mantığımıza ters olmakla birlikte altıncı- beşinci-dördüncü-üçüncü sınıf şeklindedir.

            Altıncı sınıf uyum aşaması,

            Beşinci ve dördüncü sınıf orta (merkez) eğitim aşaması,

            Üçüncü sınıf yönlendirme aşaması olarak değerlendirilir.

            Kolej üçüncü sınıftan sonra en az iki yıl daha okumak zorunluluğu vardır. Gencin ilgi ve yönelimine göre dört gruba ayrılan ikinci aşama eğitim; her yurttaşın alaka ve yeteneklerine göre eğitim almasını sağlar.

 Bu aşamada gençlerin büyük çoğunluğu meslek okullarına yöneltilir. Hayatın her alanında ve her meslekte eğitilmiş insan gücünü ve sanayide ara eleman yetiştirmeyi hedefleyen bu okullarda, meslek liselerinde de öğrencinin masrafları devlet tarafından karşılanır. İlkokul ve ortaokulda olduğu gibi ders aracı olarak değil, Aile Yardım Sandığı (Allocation Familial) tarafından okul ihtiyaçlarını karşılamak şartıyla nakdî çek yardımı gönderilir.

Üç yıllık lise veya meslek lisesi eğitimini tamamlayanlar bakalorya (baccalauret) sınavına girerler. Bakalorya sınavı öğrencinin geleceğini tayin eder.Klâsik yöntemle yapılan bu sınavlar oldukça ciddî ve önemlidir. Liseyi bitiren öğrencinin devam edebileceği yüksek öğrenim dalını BAC sınavları belirler.

BAC (Bakalorya) üç ana gruba ayrılır:

1-Genel Bakalorya: Kendi içinde üçe ayrılır: Bilimsel, Edebî, Ekonomik-Sosyal Bakalorya

2-Teknik Bakalorya: Kendi içinde sekiz çeşittir.

3-Meslekî Bakalorya: Kendi içinde ondört dalda ve meslek adlarına göre daha alt gruplara ayrılır.

Bakalorya belgesinin türüne göre lise veya meslek lisesini bitiren gençler yüksek öğrenime devam eder veya iş hayatına atılır. Ayrıca üniversiteye giriş sınavı yapılmaz.

Fransız Eğitim Sisteminde fırsat eşitliğine çok önem verilir. “Egalite chances” yani fırsat eşitliği sosyal devlet anlayışının yansımasıdır.

Fransa A-B-C şeklinde adlandırılan üç ana eğitim bölgesine ayrılmıştır. Öğretim yılı sonu ve karne tatilleri bölgelere göre farklı tarihlerde, genellikle birer hafta ara ile yapılır. Bunun da gerekçesi tatillerdeki trafik yoğunluğunu önlemektir.

Eğitim-öğretim yılı trimestriel, yani üç döneme ayrılır. Dolayısıyla iki kez karne tatili yaşanır.

Hafta tatili de üç gündür: Çarşamba, Cumartesi, Pazar.

Laiklik prensibinin tavizsiz ve en katı biçimde uygulandığı Fransız okullarında din dersi ve dinî simgelere yer yoktur. Din kültürü hakkında çok kısa genel bilgiler Tarih ve Yurttaşlık Eğitimi dersleri içinde verilir. Buna karşılık kiliselere veya cemaat temsilcilerine ait özel din eğitimi okulları vardır. Özellikle Yahudi ve Ermeni cemaatlerine ait özel okullarda dinsel karakter ağır basmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı kendi okullarında lâiklik gerekçesi ile din kültürü derslerine izin vermeyen Fransız makamlarının, cemaat okullarındaki bu eğitime nasıl göz yumdukları da kafalarda bir soru işaretidir.

Fransa’da öğretmenlik gözde mesleklerdendir. Branş öğretmenliği esastır. Hatta ilkokullarda bile sınıflara göre branşlaşma vardır.CP (1. Sınıf) öğretmenliği, CE2 (İkinci sınıf) öğretmenliği gibi… Liselerde görev yapan branş öğretmenleri profesör ünvanı ile anılır ve özellikle matematik, elektronik gibi teknik branşlardaki öğretmenlerin maaşları çok yüksektir.

İlkokullarda okul müdürlerinin de öğretmenler gibi sınıfları vardır, derse girerler.

Okulların fizikî inşa, bakım, onarım ve temizlik işleri yerel yönetimlere bağlıdır. Temizlik işlerini yapan müstahdemler, genellikle ek gelir için ikinci iş olarak mesai bitiminde okullarda çalışırlar ve ücretlerini belediyeden alırlar.

İdarî (Yönetsel) yapı Türk millî eğitim sistemine benzemekle birlikte; İl Millî Eğitim Müdürlüklerinin üstünde “Akademi”ler vardır. 26 Aralık 1996 tarih ve 96-1141 sayılı kararname gereğince Fransa’da 30 “Akademi” bulunmaktadır.

Fransız Eğitim sistemi içinde rehberlik, danışma ve animasyon faaliyetleri çok iyi kurumlaşmış ve yaygındır. Hemen her ilçede bile GAPP (Groupe Aide Psicho- Pedagojique) bulunur.Bizdeki Rehberlik Araştırma Merkezi sayabileceğimiz GAPP’lar da son derece yetkin uzmanlar çalışır ve rehberlik hizmetleri köy ve kasaba okullarına kadar uzanır.

Fransız Eğitim Sistemi içinde CİO (Centre İnformatique et Orientation) kuruluşları da çok önemlidir. Danışma ve Yönlendirme Merkezi olarak adlandırabileceğimiz bu kuruluşun Fransa genelindeki sayısı altıyüzdür. CİO’larda sunulan hizmetler özetle:

*Öncelikle öğrenci gençliğe, ailelerine ve tüm halka açık danışmanlık;

*Dersler, meslek eğitimi ve meslek seçimi konularında bilgilendirme;

*Kendini tanıma konusunda kişisel yardım;

*Öğrencilere ve eğitimcilere eğitim sistemi, pedagojik yenilikler, toplumsal hayatta gelişmeler, meslekler ve geleceği hakkında gözlem ve tahlil sonuçları iletme;

*Yeni eğitim materyallerini tanıtma;

*Moral destek, tanışma ve uyum amaçlı animasyonlar düzenleme.

Fransız eğitim sistemi içinde, ülkenin önemli bir sorunu olan göçmen işçilerin ve çocuklarının eğitimi de ülkeler arası karşılıklı eğitim ve kültür anlaşmalarına göre yapılır. Meselâ Türk işçi ailelerinin çocuklarının Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri alabilmeleri için Türkiye’den seçilen öğretmenler gönderilir. Ücretleri Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından ödenen bu öğretmenler, Fransız öğretmenlerin yaptıkları anketlere göre isteyen Türk kökenli çocuklara haftada iki-üç saat Türkçe dersleri verirler.

        YAZARIN DİĞER YAZILARI

Fransiz Milli eğitimi

LAF DEĞİL İŞ

VAKTİMİZ KIYMETLİDİR

ACABA KIYAMET PROVASIMI

   FRANSIZ MİLLİ EĞİTİM HAKKINDA NOTLAR

SIHHATLİ DÜŞÜNEBİLMEK

DÜŞÜNMEKTEN KORKMA

ÜLKÜCÜ MODA RÜZGARINA KAPILMAZ

MEDYA DÜNYASI

MİZAHA DAİR

                      ÜLKÜCÜLÜK, ÇAĞDAŞ KÖLELİĞE REDDİYEDİR         

HEPİMİZ ÇAĞDAŞ KÖLELERİZ  

     KENDİMİZE GELELİM-  KENDİMİZ OLALIM

DOLDURUŞA GELMEYELİM..

MEDYA DÜNYASINDA HERŞEY SAHTE

BİZE NE OLDU

    ÜLKÜCÜLÜK KENDİNİ BİLMEKTİR -1-

    ÜLKÜCÜLÜK KENDİNİ BİLMEKTİR -2-

    ÜLKÜCÜLÜK KENDİNİ BİLMEKTİR -3-

     BİSMİLLAH            

                      Ana sayfaya dön                     

Çanakkale Geçildi