KÖY SEYİRLİK OYUNU
"Köylü
Tiyatrosu" adı ile de bilinen köy seyirlik oyunları düğünlerde,
bayramlarda ya da yılın belirli günlerinde köylülerimizin genellikle
"oyun yapma", "oyun çıkarma" adı altında bereket bolluk, sağlık ve
yeni yılı karşılamak amacıyla oynadığı törensel içerikli oyunlardır.
Bu oyunlar meydanlarda oynandığı gibi kışın oda içerisinde de
oynanmaktadır. İlkel toplumlardan günümüze değişim göstererek ulaşan
bu oyunlar önceleri yaşantının daha verimli olabilmesi için doğaüstü
güçlere, tanrılara ya da tanrıya şükran belirten bilinçli olarak
gerçekleştirilen törenlerdir. Çeşitli inanış ve mitlerin kaynaklık
ettiği bu oyunlar, eski Anadolu uygarlıklarının, Anadolu toprakları
üzerinde yaşayan halkımızın Orta Asya'dan getirdiği kültürel öğeler ve
İslamiyeti kabulünden sonraki İslamî öğelerle birleşen bir kültürel
sentezin izlerini taşır.
Seyirlik oyunlar ilkel bir tiyatro örneğidir. Sanat kaygısından çok
toplumsal ve dinsel açıdan işlevseldir.
Seyirlik oyunları günlük yaşamı taklit eden (kalaycı, berber, çift
sürme vb.), hayvanları taklit eden (deve, ayı, tilki, kartal vb.),
mevsim değişiklikleri, yıl değişimleri amacıyla oynanan oyunlar (köse
gelin) bolluk ve berekete dönük oynanan oyunlar (saya gezme, koç
katımı törenleri, cemal oyunu vb.) yağmur yağdırmak için oynanan
oyunlar (çömçe gelin vb.) oluşturur.
Cemal Oyunu: Tohumun toprağa atıldığı ilk gün veya hasat
sonunda oynanır.
Koç Katımı: Hayvan yavrularının, kışın soğuğa ve açlığa
dayanıksız oluşlarından dolayı yavrulama zamanlarının kontrol altına
alınmasıdır. Bir tür mevsimlik bayram niteliğindedir.
Deve yüzü, Koyun yüzü: Hayvanın anne karnında tüylenmeye
başladığı gün oynanır.